Raspberry Pi 5 Ev Sunucusu Kurulumu: Docker, Pi-hole, VPN ve Home Assistant Rehberi

Raspberry Pi 5, küçük boyutuna rağmen birden fazla sunucu uygulamasını aynı anda çalıştırabilen güçlü bir tek kartlı bilgisayardır. Doğru donanım ve yazılım yapılandırmasıyla Raspberry Pi 5’i reklam engelleme, güvenli uzaktan erişim, akıllı ev yönetimi, dosya paylaşımı, web sitesi barındırma, otomasyon ve sistem izleme görevlerinde kullanabilirsiniz.

Bu kapsamlı rehberde Raspberry Pi 5 ev sunucusu kurulumu sıfırdan ve adım adım anlatılmaktadır. Raspberry Pi OS Lite kurulumu, SSH bağlantısı, sabit IP, Docker, Docker Compose, Portainer, Pi-hole, WireGuard VPN, Home Assistant, Uptime Kuma, güvenlik, yedekleme ve performans yönetimi gibi temel konuların tamamını ele alacağız.

Kurulumun sonunda Raspberry Pi 5 üzerinde şu servislerden birini veya birkaçını çalıştırabilirsiniz:

• Ağ genelinde reklam ve takipçi engelleme

• Ev dışından güvenli VPN bağlantısı

• Akıllı ev cihazlarını tek panelden yönetme

• Docker konteynerlerini tarayıcıdan kontrol etme

• Kişisel dosya sunucusu oluşturma

• Web sitesi ve API test ortamı hazırlama

• Medya sunucusu çalıştırma

• Otomasyon uygulamaları kullanma

• Yerel DNS sistemi oluşturma

• Web sitelerini ve cihazları sürekli izleme

• Kişisel bulut sistemi kurma

• Yazılım geliştirme ve test ortamı hazırlama

Raspberry Pi 5 ev sunucusu, yalnızca hazır uygulamaları çalıştıran küçük bir bilgisayar değildir. Aynı zamanda Linux, Docker, ağ yönetimi, siber güvenlik ve sistem yönetimi konularında gerçek deneyim kazanabileceğiniz kapsamlı bir laboratuvar ortamıdır.

Ev Sunucusu Nedir?

Ev sunucusu, ev ağı içinde sürekli veya ihtiyaç duyulduğunda çalışan ve diğer cihazlara belirli hizmetler sağlayan bilgisayardır.

Normal bir bilgisayar çoğunlukla doğrudan kullanıcı tarafından kullanılır. Klavye, fare ve monitörle kontrol edilir. Ev sunucusu ise genellikle arka planda çalışır ve ağdaki diğer cihazlara hizmet sunar.

Örneğin Raspberry Pi 5 üzerine Pi-hole kurduğunuzda evdeki telefon, bilgisayar, tablet ve televizyonların DNS sorguları Raspberry Pi üzerinden geçebilir. Böylece belirli reklam ve takip alan adları ağ genelinde engellenebilir.

Home Assistant kurduğunuzda akıllı ampuller, prizler, sensörler, termostatlar ve otomasyonlar tek bir panel üzerinden yönetilebilir.

WireGuard VPN kurduğunuzda dışarıdayken ev ağınıza şifreli bağlantı kurabilirsiniz.

Dosya sunucusu kurduğunuzda evdeki bilgisayarlar ve mobil cihazlar ortak klasörleri kullanabilir.

Web sunucusu kurduğunuzda kendi projelerinizi yerel ağda test edebilir veya uygun güvenlik önlemleriyle internet üzerinden yayınlayabilirsiniz.

Ev sunucusu kurmanın temel amaçları şunlardır:

• Verileri kendi kontrolünüzde tutmak

• Tekrarlayan dijital işlemleri otomatikleştirmek

• Ücretli bulut servislerine olan bağımlılığı azaltmak

• Ev ağındaki cihazları merkezi olarak yönetmek

• Yeni teknolojileri gerçek bir sistem üzerinde öğrenmek

• Kişisel projeleri düşük enerji tüketimiyle çalıştırmak

Raspberry Pi 5 Neden Ev Sunucusu İçin Uygundur?

Raspberry Pi 5’in ev sunucusu projelerinde tercih edilmesinin birçok nedeni vardır.

Küçük Boyut

Raspberry Pi 5 oldukça az yer kaplar. Modemin, ağ anahtarının veya çalışma masasının yakınına kolayca yerleştirilebilir.

Tam boyutlu masaüstü bilgisayar için ayrı masa ve geniş alan gerekirken Raspberry Pi küçük bir kasa içinde çalışabilir.

Düşük Enerji Tüketimi

Ev sunucuları genellikle günün 24 saati açık bırakılır.

Tam boyutlu ve güçlü bir masaüstü bilgisayarı yalnızca birkaç hafif servis için sürekli açık bırakmak gereksiz enerji tüketimine neden olabilir.

Raspberry Pi 5, doğru yapılandırıldığında düşük enerji tüketimiyle:

• Pi-hole

• VPN

• Home Assistant

• Küçük web uygulamaları

• Dosya paylaşımı

• Sistem izleme

• Otomasyon servisleri

gibi görevleri yerine getirebilir.

ARM64 Desteği

Raspberry Pi 5, 64-bit ARM mimarisi kullanır.

Günümüzde birçok Docker uygulaması ARM64 mimarisini desteklemektedir. Bu sayede Pi-hole, Home Assistant, Portainer, Uptime Kuma, Nginx, PostgreSQL, Redis ve farklı açık kaynak uygulamalar Raspberry Pi üzerinde çalıştırılabilir.

Ancak her Docker imajı ARM64 desteğine sahip olmayabilir. Uygulamayı kurmadan önce kullandığınız imajın Raspberry Pi mimarisiyle uyumlu olduğunu kontrol etmelisiniz.

Gigabit Ethernet Bağlantısı

Sunucu bağlantılarında hız kadar kararlılık da önemlidir.

Raspberry Pi 5 üzerindeki Gigabit Ethernet bağlantısı, ev ağı servisleri için önemli bir avantajdır.

Kablolu bağlantı:

• Daha kararlı çalışır.

• Wi-Fi parazitlerinden daha az etkilenir.

• Büyük dosya transferlerinde daha iyi sonuç verir.

• VPN ve DNS servislerinde kesintiyi azaltır.

• Sabit IP yönetimini kolaylaştırır.

Mümkün olduğu sürece ev sunucusunu modem veya ağ anahtarına Ethernet kablosuyla bağlamalısınız.

USB 3.0 Desteği

Harici SSD ve HDD diskler USB 3.0 üzerinden bağlanabilir.

Bu özellik sayesinde:

• Dosya sunucusu

• Medya arşivi

• Otomatik yedekleme

• Güvenlik kamerası kaydı

• Docker uygulama verileri

için harici depolama kullanılabilir.

NVMe SSD Desteği

Raspberry Pi 5 üzerinde uyumlu bir M.2 HAT veya adaptör kullanılarak NVMe SSD bağlanabilir.

NVMe SSD şu işlemlerde önemli avantaj sağlar:

• İşletim sisteminin hızlı açılması

• Docker imajlarının hızlı yüklenmesi

• Veri tabanı sorguları

• Home Assistant geçmiş verileri

• Log işlemleri

• Web uygulamalarının tepki süresi

• Dosya indeksleme

MicroSD kart başlangıç için kullanılabilir. Ancak uzun süre açık kalan ve sık veri yazan bir ev sunucusunda NVMe veya kaliteli bir SSD daha güvenilir olabilir.

Geniş Topluluk ve Dokümantasyon

Raspberry Pi dünyanın en yaygın tek kartlı bilgisayarlarından biridir.

Bu nedenle:

• Kurulum rehberleri

• Hata çözümleri

• Docker dosyaları

• Forum içerikleri

• Açık kaynak projeler

• Eğitim videoları

• Donanım aksesuarları

konusunda geniş bir ekosistem bulunur.

Bu büyük topluluk, kurulum sırasında karşılaşılan sorunların çözülmesini kolaylaştırır.

Raspberry Pi 5 Ev Sunucusu ile Neler Yapılabilir?

Raspberry Pi 5 üzerinde çalıştırılabilecek servislerin sayısı oldukça fazladır.

Ancak başlangıçta bütün uygulamaları aynı anda kurmak yerine temel ihtiyaçları belirlemek daha doğru olur.

Pi-hole Reklam Engelleme Sistemi

Pi-hole, ev ağındaki cihazların DNS sorgularını kontrol eden bir sistemdir.

Belirli reklam ve takip alan adlarını engelleyerek ağ genelinde filtreleme sağlayabilir.

Pi-hole’un önemli avantajı, her cihaza ayrı reklam engelleme uygulaması yüklemeyi gerektirmemesidir.

Aşağıdaki cihazlar Pi-hole’dan yararlanabilir:

• Windows bilgisayarlar

• macOS cihazlar

• Android telefonlar

• iPhone ve iPad

• Akıllı televizyonlar

• Oyun konsolları

• IoT cihazları

• Tabletler

Pi-hole bütün reklamları engelleyemez. Özellikle reklam ve içerik aynı alan adı üzerinden sunuluyorsa DNS seviyesinde ayrım yapmak mümkün olmayabilir.

WireGuard VPN Sunucusu

WireGuard, ev dışındayken ev ağınıza güvenli ve şifreli bağlantı kurmanızı sağlar.

VPN bağlantısı üzerinden:

• Raspberry Pi’ye SSH bağlantısı kurabilirsiniz.

• NAS klasörlerine erişebilirsiniz.

• Home Assistant panelini açabilirsiniz.

• Pi-hole DNS sistemini dışarıdayken kullanabilirsiniz.

• Evdeki web uygulamalarına bağlanabilirsiniz.

• Yerel cihazların yönetim panellerine erişebilirsiniz.

Yönetim panellerini doğrudan internete açmak yerine VPN kullanmak daha güvenli bir yöntemdir.

Home Assistant Akıllı Ev Sistemi

Home Assistant; akıllı ampuller, prizler, sensörler, klimalar, kameralar ve diğer ev otomasyon cihazlarını tek panelden yönetmek için kullanılabilir.

Örnek otomasyonlar:

• Güneş battığında salon ışıklarını açmak

• Evden çıkıldığında bütün prizleri kapatmak

• Hareket algılandığında koridor ışığını yakmak

• Su kaçağı algılandığında telefona bildirim göndermek

• Belirli sıcaklığın üzerinde klimayı çalıştırmak

• Kapı açıldığında kayıt oluşturmak

• Elektrik tüketimi yükseldiğinde uyarı göndermek

• Gece belirli saatte bütün ışıkları kapatmak

Dosya Sunucusu

Samba veya OpenMediaVault kullanılarak ağdaki cihazlar için ortak klasörler oluşturulabilir.

Dosya sunucusu sayesinde:

• Belgeleri ortak kullanabilirsiniz.

• Telefon fotoğraflarını yedekleyebilirsiniz.

• Bilgisayarların otomatik yedeklerini saklayabilirsiniz.

• Film ve müzik arşivine farklı cihazlardan erişebilirsiniz.

• Proje dosyalarını merkezi olarak tutabilirsiniz.

Medya Sunucusu

Jellyfin veya Plex gibi uygulamalarla kişisel film, dizi ve müzik arşivi televizyon, bilgisayar ve mobil cihazlara aktarılabilir.

Medya dosyalarının cihazlar tarafından doğrudan oynatılabilmesi performans açısından önemlidir.

Gerçek zamanlı video dönüştürme işlemleri Raspberry Pi üzerinde yoğun kaynak tüketebilir.

Web Geliştirme Sunucusu

Raspberry Pi üzerinde:

• Nginx

• Apache

• PHP

• Node.js

• Python

• MySQL

• MariaDB

• PostgreSQL

• Redis

gibi teknolojiler kullanılabilir.

Bu sayede web projeleri yerel ağda test edilebilir.

Raspberry Pi üretim ortamındaki yüksek trafikli projeler için her zaman uygun olmayabilir. Ancak geliştirme, test ve kişisel projeler için oldukça kullanışlıdır.

Ağ ve Sistem İzleme

Uptime Kuma ve benzeri uygulamalarla:

• Web siteleri

• Sunucular

• Modem

• NAS

• Home Assistant

• API servisleri

• Yerel cihazlar

izlenebilir.

Bir servis çalışmayı durdurduğunda bildirim alınabilir.

Otomasyon Sunucusu

n8n ve Node-RED gibi araçlarla dijital işlemler otomatikleştirilebilir.

Örneğin:

• Form geldiğinde e-posta göndermek

• Belirli e-postaları Google Sheets’e kaydetmek

• Günlük satış raporu hazırlamak

• Telegram üzerinden sistem uyarısı göndermek

• Home Assistant olaylarını başka servislere aktarmak

• Web sitesindeki değişiklikleri takip etmek

• Belirli aralıklarla veri çekmek

Git Sunucusu

Gitea gibi hafif çözümlerle kişisel kod depoları oluşturabilirsiniz.

Böylece projelerinizi kendi sunucunuzda saklayabilir ve sürüm kontrolü yapabilirsiniz.

Kişisel Bulut

Nextcloud gibi sistemlerle:

• Dosya saklama

• Dosya paylaşma

• Mobil fotoğraf yedekleme

• Takvim

• Kişiler

• Ortak çalışma

• Web bağlantısıyla dosya paylaşma

özellikleri kullanılabilir.

Nextcloud, basit dosya paylaşımından daha fazla kaynak ve bakım gerektirir.

Aynı Raspberry Pi Üzerinde Kaç Servis Çalıştırılabilir?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.

Aynı anda çalıştırılabilecek servis sayısını şu etkenler belirler:

• Raspberry Pi RAM kapasitesi

• İşlemci kullanımı

• Uygulamaların bellek ihtiyacı

• Aynı anda bağlanan kullanıcı sayısı

• Depolama hızı

• Docker konteyner sayısı

• Veri tabanı yükü

• Medya dönüştürme ihtiyacı

• Ağ trafiği

• Soğutma

• Güç kaynağı

• Log miktarı

• Uygulama yapılandırması

Pi-hole, Portainer ve Uptime Kuma gibi uygulamalar nispeten hafif olabilir.

Aşağıdaki servisler daha fazla kaynak tüketebilir:

• Nextcloud

• Jellyfin

• Plex

• Büyük veri tabanları

• Çok sayıda Home Assistant entegrasyonu

• Yoğun n8n iş akışları

• Güvenlik kamerası sistemleri

• Gerçek zamanlı video dönüştürme

• Çok sayıda eş zamanlı kullanıcı

En doğru yaklaşım, temel sistemle başlayıp kaynak kullanımını izleyerek yeni servisler eklemektir.

Raspberry Pi 5 Ev Sunucusu İçin Gerekli Donanımlar

Raspberry Pi 5 Ev Sunucusu İçin 4 GB mı, 8 GB mı?

4 GB Model Hangi Servisler İçin Yeterlidir?

Raspberry Pi 5’in 4 GB modeli şu servisler için yeterli olabilir:

• Pi-hole

• WireGuard

• Portainer

• Uptime Kuma

• Basit Samba paylaşımı

• Küçük web sunucusu

• Hafif Home Assistant kurulumu

• Birkaç küçük Docker konteyneri

• Basit otomasyon görevleri

8 GB Model Hangi Durumlarda Avantaj Sağlar?

8 GB model şu durumlarda daha uygundur:

• Çok sayıda Docker konteyneri çalıştırmak

• Home Assistant ve çok sayıda entegrasyon kullanmak

• Nextcloud kurmak

• Veri tabanı çalıştırmak

• n8n iş akışları kullanmak

• Jellyfin medya sunucusu kurmak

• Yazılım geliştirme ortamı oluşturmak

• Birden fazla kullanıcıya hizmet vermek

• Sistemi gelecekte genişletmek

RAM kapasitesi tek başına performansı belirlemez.

Yavaş bir microSD kart ve kötü soğutma bulunan 8 GB Raspberry Pi, NVMe SSD ve iyi soğutma kullanan 4 GB cihazdan daha kötü kullanıcı deneyimi sunabilir.

MicroSD Kart mı, NVMe SSD mi?

MicroSD kart başlangıç için kolay ve uygun maliyetlidir.

Ancak ev sunucusu:

• Sistem logları

• Docker verileri

• Veri tabanları

• Güncellemeler

• Uygulama önbellekleri

• Home Assistant geçmişi

nedeniyle depolama birimine sürekli veri yazabilir.

Bu yoğun kullanım microSD kartın zamanla yıpranmasına neden olabilir.

NVMe SSD Kullanmanın Avantajları

• Daha hızlı sistem açılışı

• Daha hızlı güncelleme

• Docker imajlarının hızlı yüklenmesi

• Veri tabanı işlemlerinde düşük gecikme

• Daha iyi genel tepki süresi

• MicroSD karta göre daha uzun kullanım ömrü

• Büyük log ve uygulama verilerinde daha iyi performans

Uzun süre kullanılacak ev sunucusunda işletim sistemini NVMe SSD üzerinde çalıştırmak daha sağlıklı olabilir.

Raspberry Pi Ev Sunucusu Mimarisi Nasıl Planlanmalı?

Örnek bir ev sunucusu yapısı şu şekilde olabilir:

Raspberry Pi 5
├── Raspberry Pi OS Lite 64-bit
├── Docker Engine
├── Docker Compose
├── Portainer
├── Pi-hole
├── Home Assistant
├── Uptime Kuma
├── WireGuard
├── Samba
└── Harici veri diski

Servislerin her biri ayrı Docker konteynerinde çalıştırılabilir.

Docker kullanmanın avantajları şunlardır:

• Uygulamaları birbirinden ayırır.

• Kurulumu tekrar edilebilir hale getirir.

• Silme ve yeniden kurmayı kolaylaştırır.

• Sürüm yönetimini kolaylaştırır.

• Yapılandırmaların dosya halinde saklanmasını sağlar.

• Uygulamaları başka sisteme taşımayı kolaylaştırır.

• Port ve ağ yönetimini düzenler.

• Uygulama bağımlılıklarının çakışmasını azaltır.

Raspberry Pi OS Lite Kurulumu

Ev sunucusunda çoğu zaman grafik masaüstü ortamına ihtiyaç yoktur.

Bu nedenle Raspberry Pi OS Lite 64-bit sürümü tercih edilebilir.

Raspberry Pi Imager Ayarları

1. Raspberry Pi Imager uygulamasını açın.

2. Cihaz olarak Raspberry Pi 5’i seçin.

3. İşletim sistemi olarak Raspberry Pi OS Lite 64-bit seçin.

4. MicroSD kartı veya NVMe SSD’yi seçin.

5. Özelleştirme ayarlarını açın.

6. Cihaz adını belirleyin.

7. Kullanıcı adı ve güçlü parola oluşturun.

8. SSH erişimini etkinleştirin.

9. Saat dilimini Europe/Istanbul yapın.

10. Klavye düzenini Türkçe seçin.

11. Gerekliyse Wi-Fi bilgilerini girin.

12. İşletim sistemini depolama birimine yazın.

Önerilen cihaz adı:

xcodeart-server

Sunucuda grafik masaüstü kullanmamak:

• RAM kullanımını azaltır.

• İşlemci yükünü düşürür.

• Güncellenecek paket sayısını azaltır.

• Saldırı yüzeyini küçültebilir.

• Uzaktan yönetimi sadeleştirir.

İlk SSH Bağlantısı

Raspberry Pi’yi Ethernet kablosuyla modeme bağlayın ve cihazı açın.

Birkaç dakika bekledikten sonra bilgisayarınızda Terminal veya PowerShell açın.

Cihaz adına bağlanmayı deneyin:

ssh kullaniciadi@xcodeart-server.local

Cihaz adı çalışmıyorsa modem panelinden Raspberry Pi’nin IP adresini bulun:

ssh kullaniciadi@192.168.1.60

İlk bağlantıda güvenlik anahtarı onayı istenebilir.

Doğru cihaza bağlandığınızdan eminseniz onaylayın ve parolanızı girin.

Raspberry Pi Sistemini Güncelleme

Yeni kurulumdan sonra sistemi güncelleyin:

sudo apt update
sudo apt full-upgrade -y
sudo reboot

Cihaz yeniden açıldıktan sonra tekrar SSH bağlantısı kurun.

Sistem bilgilerini kontrol edin:

hostnamectl

İşletim sistemi ve çekirdek bilgileri:

uname -a

Disk kullanımı:

df -h

Bellek kullanımı:

free -h

İşlemci sıcaklığı:

vcgencmd measure_temp

Çalışma süresi:

uptime

Diskleri görüntülemek için:

lsblk

Ağ bağlantılarını görmek için:

ip addr

Raspberry Pi Ev Sunucusu İçin Sabit IP Ayarlama

Ev sunucusunun IP adresi sürekli değişirse:

• Pi-hole DNS ayarları bozulabilir.

• Portainer bağlantısı çalışmayabilir.

• Home Assistant adresi değişebilir.

• Samba ağ sürücüleri kopabilir.

• VPN yapılandırması sorun çıkarabilir.

• Uptime Kuma kontrolleri çalışmayabilir.

En kolay yöntem modem veya yönlendirici panelinde DHCP rezervasyonu yapmaktır.

Örnek:

Cihaz adı: xcodeart-server
Sabit IP: 192.168.1.60

Modem panelinde Raspberry Pi’nin MAC adresini bulup bu IP adresiyle eşleştirin.

Seçtiğiniz adresin başka bir cihaza verilmediğinden emin olun.

Sunucu Klasör Yapısı Oluşturma

Docker uygulamalarını düzenli tutmak için ortak bir klasör yapısı oluşturabilirsiniz:

sudo mkdir -p /opt/stacks
sudo mkdir -p /opt/appdata
sudo chown -R $USER:$USER /opt/stacks
sudo chown -R $USER:$USER /opt/appdata

Örnek yapı:

/opt
├── stacks
│   ├── portainer
│   ├── pihole
│   ├── homeassistant
│   └── uptime-kuma
└── appdata
    ├── portainer
    ├── pihole
    ├── homeassistant
    └── uptime-kuma

stacks klasöründe Docker Compose dosyaları tutulur.

appdata klasöründe uygulamaların kalıcı verileri saklanır.

Bu ayrımın avantajları:

• Yedekleme işlemi kolaylaşır.

• Uygulama dosyaları düzenli kalır.

• Yeni sisteme taşıma kolaylaşır.

• Hangi verinin önemli olduğu anlaşılır.

• Konteyner silinse bile uygulama verileri korunabilir.

Docker Nedir?

Docker, uygulamaları konteyner adı verilen izole çalışma ortamlarında çalıştırmayı sağlayan platformdur.

Normal kurulumda bir uygulamanın ihtiyaç duyduğu paketler doğrudan işletim sistemine kurulur.

Çok sayıda uygulama kurulduğunda bağımlılık çakışmaları oluşabilir.

Docker’da ise her uygulama kendi çalışma ortamıyla birlikte konteyner içinde çalışır.

Örneğin aynı Raspberry Pi üzerinde:

• Pi-hole

• Home Assistant

• Uptime Kuma

• Portainer

• Nginx

• PostgreSQL

birbirinden ayrılmış konteynerlerde çalışabilir.

Docker kullanmanın temel faydaları:

• Uygulamaları kolay kurmak

• Uygulamaları kolay kaldırmak

• Sürüm değiştirmek

• Taşıma yapmak

• Yapılandırmaları dosyada tutmak

• Bağımlılık sorunlarını azaltmak

• Uygulamaları ayrı ağlarda çalıştırmak

Raspberry Pi 5 Docker Kurulumu

Öncelikle gerekli aracı kurun:

sudo apt update
sudo apt install curl -y

Docker’ın kolay kurulum betiğini indirin:

curl -fsSL https://get.docker.com -o get-docker.sh

Kurulumu başlatın:

sudo sh get-docker.sh

Kullanıcınızı Docker grubuna ekleyin:

sudo usermod -aG docker $USER

Değişikliğin uygulanması için cihazı yeniden başlatın:

sudo reboot

Tekrar bağlandıktan sonra Docker sürümünü kontrol edin:

docker --version

Test konteynerini çalıştırın:

docker run hello-world

Başarılı mesajı görüyorsanız Docker çalışıyor demektir.

Docker Compose Kurulumu ve Kontrolü

Docker Compose, bir veya birden fazla konteynerin yapılandırmasını YAML dosyasıyla yönetmeyi sağlar.

Sürümü kontrol edin:

docker compose version

Komut bulunamazsa:

sudo apt update
sudo apt install docker-compose-plugin -y

Tekrar kontrol edin:

docker compose version

Docker Compose kullanmanın avantajı, uygulamanın bütün ayarlarını tek bir dosyada saklamaktır.

Örnek bir Compose dosyasında:

• Kullanılacak imaj

• Portlar

• Klasör bağlantıları

• Ortam değişkenleri

• Yeniden başlatma politikası

• Ağ ayarları

bulunabilir.

Portainer Nedir?

Portainer, Docker konteynerlerini web tarayıcısı üzerinden yönetmeyi kolaylaştıran uygulamadır.

Portainer ile:

• Çalışan konteynerleri görüntüleyebilirsiniz.

• Konteynerleri başlatabilirsiniz.

• Konteynerleri durdurabilirsiniz.

• Log kayıtlarını inceleyebilirsiniz.

• CPU ve RAM kullanımını görüntüleyebilirsiniz.

• Docker ağlarını yönetebilirsiniz.

• Volume alanlarını görebilirsiniz.

• Compose stack oluşturabilirsiniz.

• Konteyner imajlarını kontrol edebilirsiniz.

Portainer terminal kullanımını tamamen ortadan kaldırmaz. Ancak günlük yönetim işlemlerini kolaylaştırır.

Portainer Kurulumu

Klasör oluşturun:

mkdir -p /opt/stacks/portainer
cd /opt/stacks/portainer

Compose dosyasını oluşturun:

nano compose.yml

Dosyanın içine şunları yazın:

services:
  portainer:
    image: portainer/portainer-ce:latest
    container_name: portainer
    restart: unless-stopped
    ports:
      - "9443:9443"
    volumes:
      - /var/run/docker.sock:/var/run/docker.sock
      - /opt/appdata/portainer:/data

Dosyayı kaydedin.

Konteyneri çalıştırın:

docker compose up -d

Çalışma durumunu kontrol edin:

docker ps

Tarayıcıdan şu adresi açın:

https://192.168.1.60:9443

İlk bağlantıda yerel sertifika nedeniyle tarayıcı uyarısı görülebilir.

Portainer yönetici hesabınızı oluşturun ve yerel Docker ortamını seçin.

Pi-hole Nedir?

Pi-hole, ağdaki cihazların DNS sorgularını filtreleyen bir sistemdir.

Bir cihaz web sitesine erişmek istediğinde önce alan adının IP adresini öğrenmek için DNS sorgusu gönderir.

Pi-hole bu sorguyu kontrol eder.

Alan adı engelleme listesindeyse sorguyu durdurabilir.

Alan adı güvenliyse üst DNS sunucusuna yönlendirebilir.

Pi-hole’un çalışma mantığı şu şekilde özetlenebilir:

1. Cihaz alan adına erişmek ister.

2. DNS sorgusu Pi-hole’a gider.

3. Pi-hole alan adını kontrol eder.

4. Engellenmiş alan adıysa erişimi durdurur.

5. İzinli alan adıysa sorguyu üst DNS sunucusuna gönderir.

6. Sonuç cihaza geri döner.

Pi-hole Kullanmanın Avantajları

• Cihazlara tek tek uygulama kurmak gerekmez.

• Ağ genelinde filtreleme sağlar.

• DNS sorgularını raporlayabilir.

• En çok sorgu yapan cihazları gösterebilir.

• Özel engelleme listeleri kullanılabilir.

• Yerel DNS kayıtları oluşturulabilir.

• Belirli cihazlar için farklı kurallar uygulanabilir.

• Takip alan adlarının bir kısmını engelleyebilir.

Pi-hole Bütün Reklamları Engeller mi?

Hayır.

Pi-hole DNS seviyesinde çalışır.

Reklam ve ana içerik aynı alan adı üzerinden sunuluyorsa yalnızca reklamı ayırmak mümkün olmayabilir.

Aşağıdaki içerikler her zaman engellenmeyebilir:

• Video platformu reklamları

• Sosyal medya uygulama içi reklamları

• Aynı alan adından sunulan reklamlar

• Sabit IP kullanan uygulamalar

• Kendi DNS sistemini kullanan cihazlar

• Şifreli DNS ile Pi-hole’u atlayan uygulamalar

Pi-hole, tarayıcı reklam engelleyicisinin tam alternatifi değildir. İki sistem birlikte kullanılabilir.

Pi-hole Docker Kurulumu

Klasör oluşturun:

mkdir -p /opt/stacks/pihole
cd /opt/stacks/pihole

Compose dosyasını açın:

nano compose.yml

Örnek yapılandırma:

services:
  pihole:
    container_name: pihole
    image: pihole/pihole:latest
    restart: unless-stopped
    environment:
      TZ: Europe/Istanbul
      FTLCONF_webserver_api_password: GUCLU_BIR_PAROLA_YAZIN
    volumes:
      - /opt/appdata/pihole/etc-pihole:/etc/pihole
    ports:
      - "53:53/tcp"
      - "53:53/udp"
      - "8080:80/tcp"

GUCLU_BIR_PAROLA_YAZIN bölümünü kendi güçlü parolanızla değiştirin.

Konteyneri çalıştırın:

docker compose up -d

Çalışma durumunu kontrol edin:

docker ps

Tarayıcıdan Pi-hole panelini açın:

http://192.168.1.60:8080/admin

Modemi Pi-hole Kullanacak Şekilde Ayarlama

Pi-hole kurulmuş olsa bile ağdaki cihazlar onu DNS olarak kullanmıyorsa filtreleme yapılmaz.

Modem veya yönlendiricinizin DHCP ayarlarına girin.

Birincil DNS adresi olarak Raspberry Pi IP adresini yazın:

192.168.1.60

Ayarları kaydedin.

Cihazların yeni DNS ayarını alması için:

• Wi-Fi bağlantısını kapatıp açabilirsiniz.

• Cihazı yeniden başlatabilirsiniz.

• DHCP kiralamasını yenileyebilirsiniz.

• Modemi yeniden başlatabilirsiniz.

İkinci DNS alanına doğrudan genel DNS yazarsanız bazı cihazlar Pi-hole’u atlayabilir.

Yedek DNS planı oluştururken ağ yapısını dikkatli değerlendirin.

Pi-hole Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Çok fazla engelleme listesi kullanmak performansı düşürebilir.

• Yanlış liste bazı sitelerin çalışmasını bozabilir.

• Ödeme ve giriş alan adları yanlışlıkla engellenebilir.

• Pi-hole kapanırsa DNS sorguları çalışmayabilir.

• Cihazlar kendi DNS ayarlarını kullanabilir.

• Şifreli DNS yöntemleri Pi-hole’u atlayabilir.

• Engelleme listeleri düzenli kontrol edilmelidir.

• Güncelleme öncesi yedek alınmalıdır.

Bir web sitesi çalışmadığında önce Pi-hole sorgu kayıtlarını kontrol edin.

Gerekli alan adını izin listesine ekleyebilirsiniz.

WireGuard VPN Nedir?

WireGuard, modern ve hızlı bir VPN protokolüdür.

VPN bağlantısı, cihazınızla ev ağınız arasında şifreli bir tünel oluşturur.

Dışarıdayken telefonunuzdan VPN’e bağlandığınızda cihazınız ev ağına güvenli şekilde katılmış olur.

Bu bağlantı üzerinden:

• Home Assistant paneline erişebilirsiniz.

• NAS klasörlerini açabilirsiniz.

• Raspberry Pi’ye SSH bağlantısı kurabilirsiniz.

• Pi-hole DNS sistemini kullanabilirsiniz.

• Yerel web uygulamalarına erişebilirsiniz.

• Modem arayüzünü yönetebilirsiniz.

WireGuard Kurulumundan Önce Kontrol Edilmesi Gerekenler

• Raspberry Pi sabit yerel IP adresine sahip olmalıdır.

• Modem paneline erişebilmelisiniz.

• UDP port yönlendirme desteği bulunmalıdır.

• Genel IP adresiniz kullanılabilir olmalıdır.

• CGNAT durumu kontrol edilmelidir.

• Dinamik DNS ihtiyacı değerlendirilmelidir.

• Güvenli anahtarlar oluşturulmalıdır.

• İstemci yapılandırmaları korunmalıdır.

CGNAT Nedir?

Bazı internet servis sağlayıcıları birden fazla müşteriyi aynı genel IP adresi üzerinden internete çıkarır.

Bu sisteme CGNAT denir.

CGNAT kullanıldığında modeminizde yaptığınız port yönlendirme internetten erişilebilir olmayabilir.

CGNAT arkasında olup olmadığınızı anlamak için:

• Modem WAN IP adresini kontrol edin.

• İnternette görünen genel IP adresiyle karşılaştırın.

• İki adres farklıysa CGNAT ihtimali olabilir.

• İnternet servis sağlayıcınıza danışın.

CGNAT kullanıyorsanız:

• Statik IP hizmeti alabilirsiniz.

• Tailscale gibi çıkış bağlantısı kullanan özel ağ çözümlerini değerlendirebilirsiniz.

• Harici bir sunucu üzerinden tünel kurabilirsiniz.

WireGuard Kurulumu

WireGuard paketini yükleyin:

sudo apt update
sudo apt install wireguard -y

Sunucu özel ve genel anahtarını oluşturun:

umask 077
wg genkey | tee server_private.key | wg pubkey > server_public.key

Anahtarları görüntüleyin:

cat server_private.key
cat server_public.key

Özel anahtarı kimseyle paylaşmayın.

WireGuard yapılandırma dosyasını oluşturun:

sudo nano /etc/wireguard/wg0.conf

Örnek yapılandırma:

[Interface]
Address = 10.10.10.1/24
ListenPort = 51820
PrivateKey = SUNUCU_OZEL_ANAHTARI

PostUp = sysctl -w net.ipv4.ip_forward=1
PostUp = iptables -A FORWARD -i wg0 -j ACCEPT
PostUp = iptables -A FORWARD -o wg0 -j ACCEPT
PostUp = iptables -t nat -A POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE

PostDown = iptables -D FORWARD -i wg0 -j ACCEPT
PostDown = iptables -D FORWARD -o wg0 -j ACCEPT
PostDown = iptables -t nat -D POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE

SUNUCU_OZEL_ANAHTARI bölümüne oluşturduğunuz özel anahtarı yazın.

Ağ arayüzünüz eth0 yerine farklı isimde olabilir.

Kontrol etmek için:

ip addr

WireGuard servisini etkinleştirin:

sudo systemctl enable wg-quick@wg0
sudo systemctl start wg-quick@wg0

Durumu kontrol edin:

sudo systemctl status wg-quick@wg0

WireGuard bilgilerini görüntülemek için:

sudo wg

Modem üzerinden UDP 51820 portunu Raspberry Pi’nin IP adresine yönlendirin.

WireGuard VPN Güvenliği

• Her cihaz için ayrı anahtar oluşturun.

• Kaybolan cihazın anahtarını iptal edin.

• Özel anahtarları mesajlaşma uygulamalarında paylaşmayın.

• Yapılandırma dosyalarını şifreli şekilde saklayın.

• Yalnızca gereken ağlara erişim verin.

• Sunucuyu düzenli güncelleyin.

• Modemde yalnızca gerekli portu açın.

• Yönetim panellerini ayrıca internete açmayın.

• Eski cihaz yapılandırmalarını silin.

• Kullanılmayan kullanıcıları kaldırın.

• VPN bağlantılarını düzenli kontrol edin.

Tailscale Alternatifi

Port yönlendirme veya CGNAT sorunu yaşanıyorsa Tailscale gibi özel ağ çözümleri kullanılabilir.

Bu sistemler cihazların dışarı doğru bağlantı kurmasını sağlayarak farklı ağlardaki cihazları şifreli bir özel ağda birleştirebilir.

Avantajları:

• Port yönlendirme gerektirmeyebilir.

• CGNAT arkasında çalışabilir.

• Kurulumu kolay olabilir.

• Cihaz bazlı yetkilendirme sunabilir.

• Mobil cihazlarla kullanılabilir.

Ancak harici bir hizmete bağımlılık oluşturabilir.

Güvenlik ve gizlilik gereksinimlerinize göre WireGuard veya yönetilen özel ağ çözümlerinden birini seçebilirsiniz.

Home Assistant Nedir?

Home Assistant, akıllı ev cihazlarını merkezi olarak yönetmek için kullanılan açık kaynaklı bir platformdur.

Home Assistant ile:

• Akıllı ampulleri kontrol edebilirsiniz.

• Prizleri zamanlayabilirsiniz.

• Hareket sensörleriyle otomasyon oluşturabilirsiniz.

• Kapı sensörlerinden bildirim alabilirsiniz.

• Elektrik tüketimini izleyebilirsiniz.

• Klima ve termostatları yönetebilirsiniz.

• Gün doğumu ve gün batımına göre senaryo çalıştırabilirsiniz.

• Evde kimse yokken cihazları kapatabilirsiniz.

• Su kaçağı algılandığında bildirim gönderebilirsiniz.

• Akıllı cihazları tek uygulamada birleştirebilirsiniz.

Home Assistant OS ile Container Arasındaki Fark

Home Assistant farklı yöntemlerle kurulabilir.

Home Assistant OS

Home Assistant OS, Raspberry Pi’nin tamamen Home Assistant için kullanılmasını sağlar.

Avantajları:

• Kurulumu daha kolaydır.

• Supervisor içerir.

• Eklenti yönetimi bulunur.

• Yedekleme işlemleri daha kolaydır.

• Yeni başlayanlar için uygundur.

Dezavantajları:

• Cihaz genel amaçlı Linux sunucusu gibi kullanılmaz.

• Docker yönetimi Home Assistant sistemine bağlıdır.

• Çok amaçlı ev sunucusu esnekliği daha sınırlıdır.

Home Assistant Container

Home Assistant Container, mevcut Docker sunucusu üzerinde çalışır.

Avantajları:

• Diğer Docker servisleriyle birlikte çalışabilir.

• Genel amaçlı sunucu yapısı korunur.

• Klasör ve ağ yönetimi kullanıcı kontrolündedir.

• Güncelleme ve taşıma esnekliği yüksektir.

Dezavantajları:

• Supervisor bulunmaz.

• Bazı eklentiler doğrudan kullanılamaz.

• Sistem yönetimi kullanıcıya aittir.

• Yedekleme manuel planlanmalıdır.

Bu rehberde Raspberry Pi çok amaçlı ev sunucusu olarak kullanıldığı için Home Assistant Container yöntemi uygundur.

Home Assistant Container Kurulumu

Klasör oluşturun:

mkdir -p /opt/stacks/homeassistant
cd /opt/stacks/homeassistant

Compose dosyasını açın:

nano compose.yml

Örnek yapılandırma:

services:
  homeassistant:
    container_name: homeassistant
    image: ghcr.io/home-assistant/home-assistant:stable
    restart: unless-stopped
    network_mode: host
    privileged: true
    environment:
      TZ: Europe/Istanbul
    volumes:
      - /opt/appdata/homeassistant:/config
      - /run/dbus:/run/dbus:ro

Konteyneri çalıştırın:

docker compose up -d

Logları kontrol etmek için:

docker logs homeassistant

Tarayıcıdan açın:

http://192.168.1.60:8123

İlk kurulum ekranında yönetici hesabı oluşturun.

Konum, saat dilimi ve birim ayarlarını yapılandırın.

Home Assistant Güvenliği

• Güçlü yönetici parolası kullanın.

• Her aile üyesine ayrı kullanıcı hesabı açın.

• Yönetici yetkisini yalnızca gerekli kişilere verin.

• Paneli doğrudan internete açmayın.

• VPN veya güvenli bağlantı kullanın.

• Yapılandırma klasörünü düzenli yedekleyin.

• Kullanılmayan entegrasyonları kaldırın.

• Güncellemeleri takip edin.

• Kritik otomasyonları düzenli test edin.

• Kapı kilidi ve alarm gibi sistemlerde fiziksel güvenliği koruyun.

• Dışarıdan gelen özel bileşenleri dikkatli seçin.

• Otomasyonların yanlış koşullarda çalışmasını önlemek için ek kontroller kullanın.

Home Assistant Otomasyon Örnekleri

Gün Batımında Işıkları Açma

Koşul:

• Güneş battı.

• Evde en az bir kişi var.

Eylem:

• Salon ışığını aç.

• Koridor ışığını yüzde 30 parlaklığa getir.

Evden Çıkınca Prizleri Kapatma

Koşul:

• Evde kayıtlı kişi kalmadı.

Eylem:

• Televizyon prizini kapat.

• Çalışma odası prizini kapat.

• Gereksiz ışıkları kapat.

Su Kaçağı Bildirimi

Koşul:

• Su sensörü ıslaklık algıladı.

Eylem:

• Telefona bildirim gönder.

• Sesli alarm çalıştır.

• Akıllı vana varsa suyu kapat.

Yüksek Sıcaklık Uyarısı

Koşul:

• Sunucu odası sıcaklığı belirlenen seviyeyi geçti.

Eylem:

• Telefona bildirim gönder.

• Akıllı fanı çalıştır.

• Belirli süre sonra sıcaklığı yeniden kontrol et.

Uptime Kuma Nedir?

Uptime Kuma, web sitelerini, sunucuları ve ağ cihazlarını izlemek için kullanılan açık kaynaklı uygulamadır.

İzlenebilecek sistemler:

• Web siteleri

• API servisleri

• Pi-hole

• Home Assistant

• Portainer

• NAS

• Modem

• Ağ anahtarı

• Yerel cihazlar

• TCP portları

• DNS servisleri

Bir servis çalışmayı durdurduğunda:

• E-posta

• Telegram

• Discord

• Slack

• Webhook

gibi yöntemlerle bildirim gönderilebilir.

Uptime Kuma Kurulumu

Klasör oluşturun:

mkdir -p /opt/stacks/uptime-kuma
cd /opt/stacks/uptime-kuma

Compose dosyasını açın:

nano compose.yml

İçerik:

services:
  uptime-kuma:
    image: louislam/uptime-kuma:latest
    container_name: uptime-kuma
    restart: unless-stopped
    ports:
      - "3001:3001"
    volumes:
      - /opt/appdata/uptime-kuma:/app/data

Konteyneri çalıştırın:

docker compose up -d

Tarayıcıdan açın:

http://192.168.1.60:3001

Yönetici hesabı oluşturun ve izlemek istediğiniz servisleri ekleyin.

Samba ile Dosya Sunucusu Kurulumu

Docker dışında doğrudan Raspberry Pi OS üzerine Samba kurulabilir.

Kurulum:

sudo apt update
sudo apt install samba -y

Paylaşılacak klasörü oluşturun:

sudo mkdir -p /srv/shared
sudo chown -R $USER:$USER /srv/shared

Samba yapılandırma dosyasını açın:

sudo nano /etc/samba/smb.conf

Dosyanın sonuna şu örnek yapılandırmayı ekleyin:

[Ortak]
path = /srv/shared
browseable = yes
read only = no
guest ok = no
create mask = 0660
directory mask = 0770

Samba kullanıcısı oluşturun:

sudo smbpasswd -a $USER

Servisi yeniden başlatın:

sudo systemctl restart smbd

Windows’tan bağlanmak için:

\\192.168.1.60\Ortak

macOS üzerinden:

smb://192.168.1.60/Ortak

Harici Diski Ev Sunucusuna Bağlama

Harici diski bağladıktan sonra cihaz adını kontrol edin:

lsblk

Dosya sistemi bilgilerini görmek için:

sudo blkid

Bağlama noktası oluşturun:

sudo mkdir -p /mnt/data

Diski geçici bağlamak için:

sudo mount /dev/sda1 /mnt/data

Cihaz adı sisteminize göre farklı olabilir.

Yanlış diski bağlamamak veya biçimlendirmemek için model ve kapasiteyi dikkatle kontrol edin.

Kalıcı bağlantı için /etc/fstab dosyasına UUID ile kayıt eklenebilir.

Önce UUID değerini bulun:

sudo blkid

Daha sonra:

sudo nano /etc/fstab

Örnek:

UUID=DISK_UUID /mnt/data ext4 defaults,nofail 0 2

Yapılandırmayı test edin:

sudo mount -a

Hata yoksa disk açılışta otomatik bağlanabilir.

Ters Proxy Nedir?

Ev sunucusundaki uygulamalar farklı portlarda çalışır.

Örnek:

• Portainer: 9443

• Pi-hole: 8080

• Home Assistant: 8123

• Uptime Kuma: 3001

Ters proxy, bu servisleri alan adı veya alt alan adı üzerinden düzenli hale getirebilir.

Örnek:

home.ev.local
pihole.ev.local
portainer.ev.local
uptime.ev.local

Ters proxy kullanmanın avantajları:

• Port numarası yazma ihtiyacını azaltır.

• Alan adıyla erişim sağlar.

• HTTPS yönetimini kolaylaştırabilir.

• Erişim kuralları uygulanabilir.

• Uygulamaları tek noktadan yönlendirebilir.

Ancak ters proxy güvenliği otomatik olarak sağlamaz.

İnternete açık servislerde:

• HTTPS

• Güçlü kimlik doğrulama

• Erişim listeleri

• Güvenlik duvarı

• VPN

• Log takibi

• Güncel yazılımlar

birlikte kullanılmalıdır.

Docker Konteynerlerini Güncelleme

Bir uygulamayı güncellemeden önce:

1. Sürüm notlarını okuyun.

2. Compose dosyasını yedekleyin.

3. Uygulama verilerini yedekleyin.

4. Uyumsuz değişiklikleri kontrol edin.

5. Yeni imajı indirin.

6. Konteyneri yeniden oluşturun.

7. Logları kontrol edin.

8. Uygulamayı test edin.

Genel güncelleme komutları:

cd /opt/stacks/uygulama
docker compose pull
docker compose up -d

Kullanılmayan eski imajları görmek için:

docker images

Kullanılmayan imajları temizlemek için:

docker image prune

Tüm servisleri kontrolsüz şekilde otomatik güncellemek sorun oluşturabilir.

Özellikle:

• Home Assistant

• Veri tabanları

• Ters proxy

• Kimlik doğrulama sistemleri

• Pi-hole

• Kritik otomasyonlar

için sürüm notlarını okumak önemlidir.

Docker Verilerini Yedekleme

Yedeklenmesi gereken temel alanlar:

• /opt/stacks

• /opt/appdata

• Veri tabanı dışa aktarımları

• WireGuard yapılandırmaları

• SSH anahtarları

• SSL sertifikaları

• Home Assistant yapılandırması

• Pi-hole ayarları

• Uptime Kuma verileri

• Samba yapılandırmaları

Konteyner imajlarını yedeklemek çoğu zaman gerekli değildir.

İmajlar yeniden indirilebilir.

Asıl önemli olan:

• Yapılandırma dosyaları

• Kullanıcı verileri

• Veri tabanları

• Anahtarlar

• Özel ayarlar

olmalıdır.

Örnek arşiv komutu:

sudo tar -czf /mnt/backup/server-backup-$(date +%F).tar.gz /opt/appdata /opt/stacks

Komutu çalıştırmadan önce hedef diskin bağlı ve yeterli boş alana sahip olduğunu kontrol edin.

3-2-1 Yedekleme Kuralı

Ev sunucusundaki önemli veriler için 3-2-1 yaklaşımı uygulanabilir:

• Verinin üç kopyası olsun.

• Kopyalar iki farklı depolama türünde bulunsun.

• Kopyalardan biri farklı fiziksel konumda saklansın.

Örnek:

1. Raspberry Pi üzerindeki ana veri

2. Harici yedek disk

3. Şifrelenmiş bulut veya farklı evde bulunan disk

Yalnızca Raspberry Pi üzerindeki ikinci klasöre kopyalamak gerçek yedekleme sayılmayabilir.

Aynı disk bozulduğunda iki klasör de kaybolabilir.

Sunucu Sağlığını İzleme

İşlemci sıcaklığı:

vcgencmd measure_temp

Bellek:

free -h

Disk alanı:

df -h

Sistem yükü:

uptime

Çalışan Docker konteynerleri:

docker ps

Konteyner kaynak kullanımı:

docker stats

Sistem hataları:

journalctl -p 3 -xb

Belirli konteyner logları:

docker logs konteyner-adi

Son log satırlarını görmek için:

docker logs --tail 100 konteyner-adi

Logları canlı izlemek için:

docker logs -f konteyner-adi

Raspberry Pi Ev Sunucusu Güvenlik Kontrol Listesi

• Varsayılan parolaları değiştirin.

• SSH anahtar doğrulaması kullanın.

• Root SSH girişini kapatın.

• Gereksiz portları kapatın.

• Güvenlik duvarı kullanın.

• Docker socket erişimini sınırlayın.

• Yönetim panellerini internete açmayın.

• Uzak erişim için VPN kullanın.

• Yazılımları güncel tutun.

• Her uygulama için farklı parola kullanın.

• Çok faktörlü doğrulamayı destekleyen yerlerde etkinleştirin.

• Hassas verileri yapılandırma dosyalarında açık bırakmayın.

• Yedekleri şifreleyin.

• Logları düzenli kontrol edin.

• Kullanılmayan konteynerleri kaldırın.

• Docker imajlarının kaynağını doğrulayın.

• Modem yazılımını güncel tutun.

• IoT cihazları için ayrı ağ değerlendirin.

• Kullanılmayan kullanıcı hesaplarını kaldırın.

• Harici erişim izinlerini düzenli kontrol edin.

• Veri silme işlemlerinde geri alma veya yedek mekanizması kullanın.

UFW Güvenlik Duvarı Kurulumu

UFW paketini kurun:

sudo apt update
sudo apt install ufw -y

SSH bağlantısına izin verin:

sudo ufw allow OpenSSH

Yerel ağdan Portainer erişimi:

sudo ufw allow from 192.168.1.0/24 to any port 9443 proto tcp

Home Assistant:

sudo ufw allow from 192.168.1.0/24 to any port 8123 proto tcp

Pi-hole web paneli:

sudo ufw allow from 192.168.1.0/24 to any port 8080 proto tcp

WireGuard:

sudo ufw allow 51820/udp

Güvenlik duvarını etkinleştirin:

sudo ufw enable

Durumu kontrol edin:

sudo ufw status verbose

UFW’yi açmadan önce SSH erişimine izin verdiğinizden emin olun.

Aksi halde uzaktan bağlantınızı kaybedebilirsiniz.

Docker ağ kuralları UFW ile farklı davranabilir.

İnternete açık sistemlerde Docker, iptables ve UFW ilişkisi ayrıca test edilmelidir.

Fail2ban Kullanımı

Fail2ban, tekrarlanan başarısız giriş denemelerini takip ederek belirli IP adreslerini geçici olarak engelleyebilir.

Kurulum:

sudo apt update
sudo apt install fail2ban -y

Servisi etkinleştirin:

sudo systemctl enable fail2ban
sudo systemctl start fail2ban

Durumu kontrol edin:

sudo systemctl status fail2ban

Fail2ban ek bir güvenlik katmanıdır.

Güçlü parola, SSH anahtarı ve VPN ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Elektrik Kesintileri ve UPS Kullanımı

Ev sunucusunda ani güç kesintileri şu sorunlara neden olabilir:

• Dosya sistemi bozulması

• Veri tabanı hataları

• Docker verilerinde tutarsızlık

• Harici disk bağlantı sorunları

• MicroSD kart bozulması

• Yarım kalan yedekleme

• Uygulama yapılandırması kaybı

Küçük bir UPS:

• Raspberry Pi’yi

• Modemi

• Ağ anahtarını

• Harici diski

bir süre çalıştırabilir.

Uzun elektrik kesintilerinde UPS yazılımı Raspberry Pi’ye güvenli kapanma komutu gönderebilir.

UPS seçerken bütün cihazların toplam güç tüketimini hesaplamalısınız.

Raspberry Pi Ev Sunucusunu Güvenli Kapatma

Güvenli yeniden başlatma:

sudo reboot

Güvenli kapatma:

sudo shutdown -h now

Alternatif:

sudo poweroff

Cihaz çalışırken güç kablosunu doğrudan çekmeyin.

Disk yazma işlemi devam ederken güç kesilmesi veri kaybına veya dosya sistemi hatasına neden olabilir.

Raspberry Pi Ev Sunucusunda Sık Karşılaşılan Sorunlar

Docker Permission Denied Hatası

Kullanıcının Docker grubunda olup olmadığını kontrol edin:

groups

Docker grubu görünmüyorsa:

sudo usermod -aG docker $USER
sudo reboot

Port Zaten Kullanımda Hatası

Portu kullanan servisi bulun:

sudo ss -tulpn

Compose dosyasındaki dış portu değiştirin.

Örneğin:

ports:
  - "8081:80"

Pi-hole DNS Çalışmıyor

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Port 53’ü başka servis kullanıyor olabilir.

• Modem DNS adresi yanlış olabilir.

• Cihaz eski DNS önbelleğini kullanıyor olabilir.

• Pi-hole konteyneri durmuş olabilir.

• Güvenlik duvarı DNS trafiğini engelliyor olabilir.

• Docker ağı yanlış yapılandırılmış olabilir.

• Cihaz kendi DNS adresini kullanıyor olabilir.

Konteyner durumunu kontrol edin:

docker ps

Logları görüntüleyin:

docker logs pihole

Raspberry Pi Çok Isınıyor

• Active Cooler kullanın.

• Hava akışını artırın.

• Kasanın hava girişlerini kapatmayın.

• Gereksiz hız aşırtmayı kaldırın.

• Yoğun konteynerleri kontrol edin.

• Cihazı kapalı dolapta çalıştırmayın.

• Oda sıcaklığını değerlendirin.

Sıcaklığı kontrol edin:

vcgencmd measure_temp

Harici Disk Görünmüyor

• Güç adaptörünü kontrol edin.

• USB kablosunu değiştirin.

• Disk kutusunu kontrol edin.

• Farklı USB portu deneyin.

• lsblk çıktısına bakın.

• Harici güç kaynaklı disk kutusu kullanın.

• Sistem loglarını kontrol edin.

• Dosya sistemini inceleyin.

USB olaylarını görmek için:

dmesg | tail -n 50

Home Assistant Cihazları Bulamıyor

• network_mode: host ayarını kontrol edin.

• VLAN yapılandırmasını kontrol edin.

• Güvenlik duvarını inceleyin.

• mDNS trafiğinin engellenmediğinden emin olun.

• Akıllı cihazların aynı ağda olduğunu kontrol edin.

• IoT ağındaki erişim kurallarını kontrol edin.

Konteyner Sürekli Yeniden Başlıyor

Çalışma durumunu kontrol edin:

docker ps -a

Logları inceleyin:

docker logs konteyner-adi

Muhtemel nedenler:

• Hatalı ortam değişkeni

• Klasör yetki problemi

• Port çakışması

• Desteklenmeyen ARM imajı

• Bozuk yapılandırma

• Veri tabanı bağlantı sorunu

• Yetersiz bellek

Raspberry Pi Ev Sunucusu Performansı Nasıl Artırılır?

• İşletim sistemini NVMe SSD’de çalıştırın.

• Ethernet bağlantısı kullanın.

• Aktif soğutma kullanın.

• Kaliteli güç adaptörü kullanın.

• Kullanılmayan konteynerleri kapatın.

• Gereksiz logları temizleyin.

• Büyük veri tabanlarını optimize edin.

• Uygulama verilerini SSD üzerinde tutun.

• Medya arşivini ayrı HDD üzerinde saklayın.

• Aynı anda çalışan ağır işlemleri sınırlayın.

• Docker kaynak kullanımını izleyin.

• Güncellemeleri kontrollü yapın.

• Swap kullanımını takip edin.

• Çok fazla tarayıcı tabanlı yönetim aracı kurmayın.

• Gereksiz servisleri devre dışı bırakın.

Docker Konteynerlerine Kaynak Sınırı Koyma

Bir uygulamanın bütün sistemi kullanmasını önlemek için kaynak sınırları uygulanabilir.

Örnek:

services:
  uygulama:
    image: ornek/uygulama:latest
    deploy:
      resources:
        limits:
          memory: 1G

Docker Compose sürümüne ve çalışma moduna göre kaynak sınırı yöntemleri farklılık gösterebilir.

Özellikle veri tabanı, medya sunucusu ve otomasyon araçlarında kaynak tüketimini takip edin.

Raspberry Pi Ev Sunucusu İçin Örnek Servis Planı

Başlangıç Seviyesi

• Raspberry Pi OS Lite

• Docker

• Docker Compose

• Portainer

• Pi-hole

• Uptime Kuma

Bu yapı yeni başlayanlar için uygundur.

Orta Seviye

• Başlangıç servisleri

• Home Assistant

• WireGuard

• Samba

• Syncthing

• Ters proxy

• Harici yedek disk

Bu yapı ev otomasyonu ve dosya yönetimi için uygundur.

İleri Seviye

• Ayrı IoT ağı veya VLAN

• Merkezi log sistemi

• Otomatik şifreli yedekleme

• Nextcloud

• n8n

• Gitea

• Veri tabanı

• Gelişmiş izleme

• UPS otomatik kapanma

• İkinci sunucuya yedekleme

• Güvenli uzaktan erişim

• Kullanıcı ve rol yönetimi

Raspberry Pi Ev Sunucusu mu, Mini PC mi?

Pi-hole, Home Assistant, VPN ve birkaç küçük servis için Raspberry Pi 5 yeterlidir.

Aşağıdaki ihtiyaçlarda mini PC daha doğru olabilir:

• Çok sayıda sanal makine

• Ağır veri tabanları

• Yüksek kullanıcı sayısı

• Gerçek zamanlı medya dönüştürme

• Büyük yazılım geliştirme ortamları

• Yüksek trafik

• Güvenlik kamerası görüntü analizi

Raspberry Pi Ev Sunucusu Kurmaya Değer mi?

Raspberry Pi 5 ev sunucusu aşağıdaki hedeflere sahip kullanıcılar için değerlidir:

• Kendi verilerini kontrol etmek

• Bulut bağımlılığını azaltmak

• Linux öğrenmek

• Docker deneyimi kazanmak

• Ev ağını yönetmek

• Akıllı ev otomasyonları geliştirmek

• Reklam ve takip alanlarını filtrelemek

• Güvenli VPN erişimi oluşturmak

• Küçük web uygulamalarını çalıştırmak

• Yazılım projeleri geliştirmek

• Sistem yönetimi öğrenmek

• Düşük enerji tüketimli sunucu kullanmak

Bununla birlikte ev sunucusu “kur ve unut” sistemi değildir.

Kullanıcının şu sorumlulukları bulunur:

• Güncelleme

• Yedekleme

• Güvenlik

• İzleme

• Hata çözümü

• Donanım bakımı

• Kullanıcı yönetimi

• Erişim kontrolü

Bu sorumlulukları üstlenmek istemeyen kullanıcılar yönetilen bulut servislerini tercih edebilir.

Raspberry Pi Ev Sunucusu Kurulumunda Sık Yapılan Hatalar

Bütün Servisleri Aynı Anda Kurmak

Çok sayıda uygulamayı aynı anda kurmak hata tespitini zorlaştırır.

Servisleri tek tek kurup test etmek daha doğru olur.

Varsayılan Parolaları Değiştirmemek

Varsayılan kullanıcı ve parolalar ciddi güvenlik riski oluşturur.

Yönetim Panellerini İnternete Açmak

Portainer, Home Assistant ve Pi-hole panelleri doğrudan internete açılmamalıdır.

VPN tercih edilmelidir.

Yedek Almamak

Docker konteynerlerinin yeniden kurulabilir olması uygulama verilerinin de güvende olduğu anlamına gelmez.

Yalnızca MicroSD Kullanmak

Yoğun yazma işlemleri microSD kartın ömrünü azaltabilir.

Kalitesiz Güç Adaptörü Kullanmak

Yetersiz güç:

• Yeniden başlatma

• Disk bağlantı kopması

• Dosya bozulması

• Performans düşüşü

oluşturabilir.

Soğutmayı Önemsememek

Raspberry Pi 5 yoğun yükte ısınabilir.

Aktif soğutma kullanmak önemlidir.

Güncellemeleri Kontrolsüz Yapmak

Bütün konteynerleri otomatik güncellemek uyumsuzluklara neden olabilir.

Logları Takip Etmemek

Diskin dolması veya sürekli hata üreten servisler geç fark edilebilir.

Geri Yükleme Testi Yapmamak

Yedek dosyasının bulunması, yedeğin çalıştığını garanti etmez.

Belirli aralıklarla geri yükleme testi yapılmalıdır.

Raspberry Pi Ev Sunucusu Bakım Planı

Haftalık Kontroller

• Konteynerlerin çalışıp çalışmadığını kontrol edin.

• Disk alanına bakın.

• Sıcaklığı kontrol edin.

• Uptime Kuma uyarılarını inceleyin.

• Yedekleme görevlerini kontrol edin.

Aylık Kontroller

• Sistem güncellemelerini inceleyin.

• Docker imaj güncellemelerini kontrol edin.

• Uygulama sürüm notlarını okuyun.

• Disk sağlığını kontrol edin.

• Kullanılmayan imajları temizleyin.

• Logları inceleyin.

• Kullanıcı erişimlerini kontrol edin.

• Yedekten dosya geri yükleme testi yapın.

Yıllık Kontroller

• UPS pilini test edin.

• Güç adaptörünü kontrol edin.

• Fan ve kasayı temizleyin.

• Harici disklerin çalışma süresini inceleyin.

• Depolama kapasitesi planlaması yapın.

• Eski kullanıcıları kaldırın.

• Parolaları ve anahtarları yenileyin.

• Sunucu dokümantasyonunu güncelleyin.

• Felaket kurtarma planını test edin.

Sonuç

Raspberry Pi 5; doğru depolama, aktif soğutma, kaliteli güç adaptörü ve Ethernet bağlantısıyla çok amaçlı bir ev sunucusuna dönüştürülebilir.

Başlangıçta yalnızca:

• Docker

• Portainer

• Pi-hole

• Uptime Kuma

kurarak sistemi test edebilirsiniz.

Daha sonra ihtiyaçlarınıza göre:

• Home Assistant

• WireGuard

• Samba

• Nextcloud

• Jellyfin

• n8n

• Gitea

• Ters proxy

• Veri tabanı

gibi servisleri aşamalı olarak ekleyebilirsiniz.

Başarılı bir ev sunucusu için şu kurallara dikkat edilmelidir:

• Servisleri mümkün olduğunca ayrı konteynerlerde çalıştırın.

• Yapılandırmaları düzenli klasörlerde saklayın.

• Kalıcı verileri düzenli yedekleyin.

• Yönetim panellerini internete açmayın.

• Uzak erişim için VPN kullanın.

• Sıcaklığı ve disk alanını izleyin.

• Güncelleme öncesinde sürüm notlarını okuyun.

• Kritik verileri tek cihazda bırakmayın.

• Elektrik kesintilerine karşı UPS değerlendirin.

• Yedeklerin geri yüklenebildiğini test edin.

• Sistem dokümantasyonu oluşturun.

• Servisleri tek tek kurup test edin.

Raspberry Pi 5 ev sunucusu yalnızca pratik bir teknoloji projesi değildir.

Ağ yönetimi, Linux, Docker, güvenlik, otomasyon ve sistem yönetimi konularında gerçek deneyim kazanmanızı sağlayan güçlü bir öğrenme ortamıdır.

Raspberry Pi 5 Ev Sunucusu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Raspberry Pi 5 sunucu olarak kullanılabilir mi?

Evet. Dosya paylaşımı, Pi-hole, Home Assistant, VPN, küçük web uygulamaları, otomasyon ve Docker servisleri için kullanılabilir.

Raspberry Pi sunucusu 7/24 açık kalabilir mi?

Kaliteli güç kaynağı, aktif soğutma, güvenilir depolama ve düzenli bakım ile sürekli çalışabilir.

Ev sunucusu için 4 GB RAM yeterli mi?

Pi-hole, Portainer, Uptime Kuma ve birkaç hafif servis için genellikle yeterlidir. Çok sayıda konteyner ve ağır uygulamalar için 8 GB daha uygundur.

Docker Raspberry Pi 5’te çalışır mı?

Evet. ARM64 mimarisini destekleyen Docker imajları Raspberry Pi 5 üzerinde çalışabilir.

Raspberry Pi’ye Home Assistant kurulabilir mi?

Evet. Cihaz yalnızca Home Assistant için kullanılacaksa Home Assistant OS; çok amaçlı sunucu olacaksa Home Assistant Container değerlendirilebilir.

Pi-hole bütün reklamları engeller mi?

Hayır. DNS seviyesinde çalışan Pi-hole, aynı alan adından sunulan reklamları veya bazı uygulama içi reklamları engelleyemeyebilir.

Ev dışından sunucuya nasıl erişilir?

WireGuard veya Tailscale gibi VPN ve özel ağ sistemleriyle ev ağına şifreli bağlantı kurulabilir.

NVMe SSD gerekli mi?

Zorunlu değildir. Ancak Docker, veri tabanı ve yoğun log işlemlerinde performans ve dayanıklılık avantajı sağlar.

Aynı Raspberry Pi’de Pi-hole ve Home Assistant çalışır mı?

Evet. Port çakışmaları ve kaynak kullanımı doğru yönetildiğinde aynı sistemde çalışabilir.

Raspberry Pi ev sunucusunun yedeği nasıl alınır?

Docker Compose dosyaları, uygulama verileri, VPN yapılandırmaları ve veri tabanları ayrı diske veya farklı cihaza düzenli olarak yedeklenmelidir.

Raspberry Pi ev sunucusu güvenli mi?

Güçlü parolalar, SSH anahtarları, güvenlik duvarı, VPN, güncellemeler ve düzenli yedekleme uygulanırsa güvenli bir sistem kurulabilir.

Raspberry Pi ev sunucusu için Wi-Fi yeterli mi?

Kullanılabilir ancak kararlılık ve yüksek aktarım hızı için Gigabit Ethernet bağlantısı önerilir.

Raspberry Pi üzerinde web sitesi yayınlanabilir mi?

Evet. Küçük kişisel projeler ve test sistemleri çalıştırılabilir. Yüksek trafik ve kritik ticari projeler için profesyonel sunucu altyapısı daha uygun olabilir.

Raspberry Pi üzerinde Nextcloud çalışır mı?

Evet. Ancak Nextcloud veri tabanı, web sunucusu, güvenlik, depolama ve düzenli bakım gerektirir.

Raspberry Pi üzerinde Jellyfin kullanılabilir mi?

Evet. Doğrudan oynatılan medya dosyalarında iyi sonuç alınabilir. Gerçek zamanlı video dönüştürme işlemleri performansı zorlayabilir.

Raspberry Pi ev sunucusu için UPS gerekli mi?

Zorunlu değildir ancak sık elektrik kesintisi yaşanan yerlerde dosya sistemi ve veri tabanı bozulmalarına karşı önerilir.

Raspberry Pi mi, mini PC mi daha iyi?

Hafif servisler, düşük enerji tüketimi ve öğrenme projeleri için Raspberry Pi uygundur. Ağır uygulamalar, sanal makineler ve yüksek işlem gücü için mini PC daha iyi olabilir.